facail fhìrinneach mu staid na Gàidhlig san h-eileannan

fiosrachadh, gearan, deasbad
Micheal
Rianaire
Beiträge: 2373
Registriert: Mo Jun 09, 2003 9:38 pm
Wohnort: Bonn/ A' Ghearmailt
Kontaktdaten:

Beitragvon Micheal » So Mär 02, 2008 10:19 am

an colbh le Ruairidh MacIlleathain:

Am Peursa, Inverness Courier, 25mh am Faoillteach 2008


THA e coltach gu bheil an aon rud a' tachairt a thaobh na Gàidhlig an-
dràsta 's a thachair sna Meadhan Aoisean ri linn nan Lochlannach. 'S
e sin gu bheil prìomh aros a' chànain a' gluasad a dh'ionnsaigh na h-
àirde an ear.

Chan fhada a bhios daoine a' coimhead air na h-Eileanan an Iar
mar "epicentre" na Gàidhlig mura dèan na h-eileanaich fhèin rudeigin
mu dheidhinn. Chan ann le tlachd a tha mi a' sgrìobhadh seo. Tha e a'
cur uallach orm.

Tha iomadh comharra ann de a leithid. Anns a' chiad dol a-mach, tha
muinntir nan Eilean leigte leis gun cuirear "Innse Gall" air na h-
eileanan aca. Chithear sin ann an HIE Innse Gall, Tighean Innse Gall,
agus eadhon air làrach-lìn "Gaelic Hebrides" (cha toigh
leam "Hebrides" nas motha).

Ma tha àite sam bith far a bheil ath-chomharrachadh a dhìth, 's e sin
e. Na h-àiteachan as Gàidhealaiche ann an Alba agus tha na daoine
coma ma tha iad air an comharrachadh mar Ghoill! Tha e mar gun robh
Alba air "Northern England" a chur oirre fhèin, agus na h-ùghdarrasan
an dùil gun tarraingeadh sin barrachd luchd-turais Sasannach. Tha e
a' sealltainn dith moit ann an dearbh-aithne nan eileanach mar
Ghàidheil agus tha an t-àm aig Comhairle nan Eilean Siar, an Comunn
Gàidhealach agus gach buidheann Gàidhlig eile cur gu làidir an
aghaidh "Innse Gall" a bhith a' nochdadh ann an dad ach leabhar
eachdraidh.

Ach 's ann ann am foghlam as motha a chithear an dùbhlan. Ged a tha
foghlam tro mheadhan na Gàidhlig air a bhith a' dol fad còrr is
fichead bliadhna, chan eil ach a' chairteal chuid de chloinn anns na
h-Eileanan Siar a' faighinn an cuid foghlaim tron chànan. Tha
sgoiltean Gàidhlig ann an Glaschu is Inbhir Nis ach chan eil guth air
tè fhathast sna h-Eileanan an Iar. Agus thathar a' bruidhinn ann an
Comhairle na Gàidhealtachd mu cheithir sgoiltean Gàidhlig ùra anns a'
bheag ùine romhainn.

Tha sinn gar toirt gu pàrantan. Nam biodh sibh a' cur luach ann am
foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ('s e foghlam dà-chànanach ann an
dha-rìridh) airson ur cuid cloinne, carson a rachadh sibh a
dh'fhuireach anns na h-Eileanan an Iar? Bhiodh teansa na b' fheàrr
agaibh a leithid fhaighinn ann am mòran àiteachan air tìr-mòr. Bheir
sin droch bhuaidh air suidheachadh a' chànain mura dèan Comhairle nan
Eilean Siar rudeigin mu dheidhinn.

Bha e inntinneach a bhith ag èisteachd o chionn ghoirid ris na
deasbadan àrd-sgoile oir bha Gàidhlig na b' fheàrr aig mòran de na
sgoilearan à tìr-mòr na bha aig na h-eileanaich. Agus mura robh sin
gu leòr, coimheadamaid air na nochd airson coinneamhan mu fhoghlam
tro mheadhan na Gàidhlig anns na h-eileanan o chionn ghoirid. Gu leòr
airson bogsa-fòn a lìonadh anns gach àite. Ach, nuair a thàinig e gu
ceist dùnadh nan àrd-sgoiltean sgìreil dà-bhliadhna, nochd na h-
uibhir agus bha beachdan làidir aca. Ma tha gaol don Ghàidhlig aig
cridhe nan eileanach, 's gann gu bheil iad a' dearbhadh sin leis a'
ghnìomh. Faodar droch choimeas a dhèanamh eadar na coinneamhan beaga
sna h-eileanan agus na h-uibhir a nochd aig tè sa Ghearasdan an t-
seachdain sa chaidh far an deach aontachadh taic a thoirt do
stèidheachadh bun-sgoil Ghàidhlig sa bhaile.

Bha dòchas mòr aig daoine a bha measail air a' Ghàidhlig nuair a
chaidh Comhairle nan Eilean a chruthachadh. Ach tha briseadh-dùil mòr
air a bhith againn. Dh'fhaodadh a' Chomhairle a ràdh nach urrainn
dhuibh dhol fada air thoiseach air a' mhòr-shluagh ach, air an làimh
eile, mura dearbh iad ceannas is dealas a dh'aithghearr, bidh "Innse
Gall" a' tighinn glan ris na h-Eileanan an Iar. Agus 's e latha dorch
a bhios ann an sin.
Deutsches Zentrum für gälische Sprache und Kultur
Acadamaidh na Gàidhlig sa' Ghearmailt
http://www.schottisch-gaelisch.de
***************************************

mona nicleoid
Beiträge: 2420
Registriert: Di Jun 10, 2003 2:33 pm
Wohnort: gleann a' cheò ;-)
Kontaktdaten:

Beitragvon mona nicleoid » So Mär 02, 2008 12:40 pm

Tha an fhìrinn aige, san fharsaingeachd, ach dè tha ceàrr le "Innse Gall"? B' e "rì Innse Gall" a bhitheadh air tighearna an sgìre anns na Meadhan Aoisean. Tha ciall eadar-dhealaichte anns an fhacal "gall" na laithean seo, ach 's e seann ainm nan eileanan a tha ann, bho àm nan Lochlannach.

Dhan chuspair fhèin: Chan eil na daoine anns an h-eileanan dàna gu leòr. Thachair mi ri tòrr daoine aig a bheil beachdan làidir, ach cha bhi iad a' bruidhinn gu h-àrd o chionn 's gu bheil iad dhen bheachd, ann an dòigh, nach bitheadh e ceart no freagarrach. Tha e fhathast làidir 'sa chuimhne choitcheann gu bheil Gàidhlig gun luach is gun fheum.
Mona
~ ~ ~ ψυχης εστι λογος εαυτον αυξων ~ ~ ~

Isbeal
Beiträge: 1012
Registriert: Do Jun 29, 2006 11:25 pm

Beitragvon Isbeal » Mo Mär 03, 2008 1:45 am

Inntinneach gu dearbh.

Bidh mi a' leughadh na h-artaigilean le 'Am Peursa' (agus an fheadhainn coltach anns a' Cholbh Gàidhlig anns an Ross-shire Journal) gu math trice air sgàth 's nach eil iad cho doirbh airson luchd-ionnsachadh, ach cha robh mi air am fear sin fhaicinn.

Mòran taing dhut airson a chur an seo.

graisg
Beiträge: 214
Registriert: Mi Mär 24, 2004 2:40 pm
Kontaktdaten:

Beitragvon graisg » Mo Mär 03, 2008 8:33 pm

Gu mì-fhortanach tha mise ag aontachadh le Ruairidh coir cuideachd. Ma leughas tu an leabhar ùr 'Gàidhealtachdan ùra/ nua-Ghaeltachtai gheibh thu beachd inntinneach aig Alasdarir MacCuluim ann an ' 'More than interesting': a' Ghàidhlig sa bhaile mhòr.' Seo pàirt den aiste aige:

' 'S iad an treas agus an ceathramh urban myth nach eil na bailtean mòra cudromach ann an ath-bheothachadh na Gàidhlig an taca ris na coimhearsnachdan Gàidhlig anns na h-Eileanan agus gu bheil leasachadh na Gàidhlig sa bhaile Mhòr a' dèanamh dìmeas air na h-Eileanan no ag obair an aghaidh na Gàidhlig anns na h-Eileanan. '

Nuair a bha mise thall sa Bhreatain bhig an uiridh thachair mi air Luchd-ionnsachaidh Bretnais a bha làidir den bheach gur e anns na Bàiltean mora a bhiodh Breatnais na bu làidire san àm ri teachd an taca ris na bha air fhagail sna coimhearsnachdan traiseanta.

Gheibh thu an leabhar an seo:
http://cgi.ebay.co.uk/Gaidhealtachdan-Ura-Nua-Ghaeltachtai-Gaelic-in-Cities_W0QQitemZ260200942982QQi

hZ016QQcategoryZ274QQssPageNameZWDVWQQrdZ1QQcmdZViewItem
An leabhar a bha 'too racy' dhaibh?
Reul Chearbach Air Chuairt
http://myweb.tiscali.co.uk/narann/thill.pdf

Agus blog ri fhaicinn aig:
http://inbhirnarann.blogspot.com/

Micheal
Rianaire
Beiträge: 2373
Registriert: Mo Jun 09, 2003 9:38 pm
Wohnort: Bonn/ A' Ghearmailt
Kontaktdaten:

Beitragvon Micheal » Mo Mär 03, 2008 11:26 pm

Deagh bheachd a tha seo gun teagamh.
Is e, a bha mi fhìn a' mothachadh. Agus is dòcha, gun tèid seòrsa clas meadhannach na Gàidhlig a chruthachadh anns na bailtean mòra - rud a tha cho cudthromach anns gach leasachadh coluadaireach. Le sin tha cothrom ann gun tèid an ceangail a bhriseadh nach eil a' Ghàidhlig freagarrach ach ann an roinn mar iasgachd, croitearachd amsaa. Feumaidh i dol do na bailtean mòra gus an cur luchd-bruidhinn na Gàidhlig an sin gu feum i air cuspairean, roinntean is reim-chainnt (register) eile.

Mìcheal
Deutsches Zentrum für gälische Sprache und Kultur
Acadamaidh na Gàidhlig sa' Ghearmailt
http://www.schottisch-gaelisch.de
***************************************

NoClockThing
Rianaire Teicneolach
Beiträge: 2078
Registriert: So Jan 29, 2006 7:13 pm
Wohnort: Àite mo chridhe
Kontaktdaten:

Beitragvon NoClockThing » Di Mär 04, 2008 9:11 am

Tha mi a' leughadh an leabhar seo cuideachd, tha e inntinneach gu dearbh :)
'S e saoghal a th' anns gach cànan

Micheal
Rianaire
Beiträge: 2373
Registriert: Mo Jun 09, 2003 9:38 pm
Wohnort: Bonn/ A' Ghearmailt
Kontaktdaten:

Beitragvon Micheal » Di Mär 04, 2008 9:43 am


Tha mi a' leughadh an leabhar seo cuideachd, tha e inntinneach gu dearbh :)


a' leughadh an leabhair

Ginideach



Mìcheal
Deutsches Zentrum für gälische Sprache und Kultur
Acadamaidh na Gàidhlig sa' Ghearmailt
http://www.schottisch-gaelisch.de
***************************************

NoClockThing
Rianaire Teicneolach
Beiträge: 2078
Registriert: So Jan 29, 2006 7:13 pm
Wohnort: Àite mo chridhe
Kontaktdaten:

Beitragvon NoClockThing » Di Mär 04, 2008 9:48 am

Tapadh leat, dhìochuimhnich mi e ro thric fhathast :shock:
'S e saoghal a th' anns gach cànan

mona nicleoid
Beiträge: 2420
Registriert: Di Jun 10, 2003 2:33 pm
Wohnort: gleann a' cheò ;-)
Kontaktdaten:

Beitragvon mona nicleoid » Di Mär 04, 2008 10:20 am

Bha dùil agam an leabhar sin a cheannachd cuideachd. Ach tha mi a' cosg cus airgid air leabhraichean co-dhiù... Tha an còmhnaidh cus ann a tha inntinneach dhomh.

Ach air ais dhan chuspair: Dè ur beachdan, dè bu chòir do na daoine anns na h-eileanan a dhèanamh? A bheil e ceadaichte do na daoine às na bailtean comhairle a thoirt do na h-eileanaich, dè bu chòir dhaibh-san smaoineachadh air a' Ghàidhlig? A bheil ainm mar "Innse Gall" a' dèanamh dìofar idir?
An dèanadh sgoiltean Gàidhlig dìofar? Am bitheadh e ceart teagasg tron Ghàidhlig a-mhàin anns na h-eileanan?
~ ~ ~ ψυχης εστι λογος εαυτον αυξων ~ ~ ~

Micheal
Rianaire
Beiträge: 2373
Registriert: Mo Jun 09, 2003 9:38 pm
Wohnort: Bonn/ A' Ghearmailt
Kontaktdaten:

Beitragvon Micheal » Di Mär 04, 2008 1:12 pm

Cha dèan an t-ainm diofar idir. Ach mar a thuig mise Ruaraidh còir, cha b' e ach samhla a bh' ann airson na tha a' tachairt anns na h-Eileannan.
Bidh e doirbh comhairle a thoirt seachad bho thaobh a-muigh. Bàsaidh tòrr chànanan "tùsach" an-dràsda, tha fiù`s cànanan mòra mar a' Ghearmailtis neo Eadailtis fo chunnart a bhith ga h-ithe le Beurla Aimearachdanach.
A bharrachd air an sin thachair iomadach turas gum feuchadh cuideigin neo buidhean air chòireigin ri smachd a chur air dòigh beatha nan Eileannach. Mura bheil iad ag iarraidh Gàidhlig a bhruidhinn - 's e mar a tha e!
Rud a tha - nam bheachd - gun luach sam bith, sin airgead a chur a-staigh do dh' iomairt a tha gun chothrom sam bith. Bheireamaid an t-airgead do dhaoine a tha deònach an cànan a chumail suas, a bruidhinn, a' teagasg agus a' cleachdadh - sna bailtean mòra, sa Ghalldachd, an Sasainn, sa Ghearmailt neo àite eile. Ach na cosgamaid airgead is obair air daoine neo coimhearsnachdan rag nach eil a' tuigsinn dè an cultar luachmhòr a th' aca agus gum b' fhiach e a chumail.
Dad de dh' airgead do bhuidhnean a bhios a' bruidhinn mun Ghàidhlig seach Gàidhlig a bhruidhinn. M. e. fàsaidh mise searbh sgìth de co-labhairtean mun Ghàidhlig a sheinneas an aon òran a-rithist agus a-rithist gum feumar barrachd rannsachaidh air a' chùis. Cha bhi an rannsachadh seo a' stad gus am bi a' Ghàidhlig marbh agus an uairsin chaidh airgead a chosg air an sin, seach foghlam a thoirt do thidsearan as fhiach a bhith ainmichte mar sin. Chan fhaod e a bhith gu bheil "tidsearan" Gàidhlig a' teagasg san sgoil aig nach eil sgod sam bith air gràmar, siostam bunaiteach a' chànain, gu bheil iad a' teagasg anns an ìre as isle.
Gu goirid tha mi airson a ràdh gum feumar fhèin-mhisneachd. Carson nach tèid sgoil Gàidhlig fhosgladh sna h-eileannan ri taobh an siostam foghlam a tha ann. Sin a rinn an iomart Diwan sa Bhreatainn Bhig agus nach iad a tha soirbheachal. Foghlam neo-eisimileach aig ìre cho math agus cho àrd' s a ghabhas agus bidh roghainn aig na pàrantan, càite an tèid a' chlann.
Agus feumaidh na sgoiltean sin a bhith nas fhèarr na sgoiltean Beurla. Feumaidh gu bheil daoine a' tuigsinn gu bheil e nas fhèarr a' chlann a thoirt do na sgoiltean Gàidhlig seach dhan t-siostam àbhaisteach. Agus feumaidh saoghal an Gàidhlig tuigsinn gu bheil e ann an co-fharpais coluadaireach, agus bhon a seo gum feum iad a bhith nas fhèarr na an cuid as motha gus an soirbhich e. Agus sin gun a bhith a' coimhead air maoineachadh fad an t-siubhail.
Is dòcha gu bheil mi rud-beag cruaidh ach as dèidh bhliadhnaichean a bhith an sàs an cùisean Gàidhlig ach sin mo bheachdan air a' gnothach seo.

Agus nise thoiribh ur gunnaichean airson mo losgadh :)

Mìcheal
Deutsches Zentrum für gälische Sprache und Kultur
Acadamaidh na Gàidhlig sa' Ghearmailt
http://www.schottisch-gaelisch.de
***************************************

An Gille Donn
Beiträge: 97
Registriert: Di Feb 26, 2008 8:46 pm
Wohnort: Obar Dheathain

Beitragvon An Gille Donn » Di Mär 04, 2008 3:07 pm

A Mhìcheil chòir,

tha mi gur làn-thuigsinn, is mi làn aontachaidh às dèidh na tha mi fhèin air faicinn anns na deich bliadhna a tha mi air a chur seachad eadar Gàidheil is Goill.
Agus dh' fhàs e na bu shoilleire buileach troimh 'n sgrùdadh a bha mi a' dèanamh air litreachas Gàidhlig ann an leabharlannan Albannach, ged a fhuaras tuilleadh litreachais Gàidhlig ann an Leabharlannan nan Eilean Siar na fhuaras ann an Leabharlannan Chomhairle na Gàidhealtachd no Leabharlannan Earra-Ghàidheal is Bòid.

...ach is e seo ach an dara taobh den chùis - air an taobh eile, bha mi 'faicinn mar a tha e 'dol do litreachas Gàidhlig anns a' choimhearsnachd fhèin, is mi an sàs ann an seirbhis Leabharlann air Rothan cuide ri Dòmhnall Eòghan Moireasdan, dràibhear Leabharlann Lionacleit, duine gasda a tha e ann. :)

Air na tursan a rinn sinn, chunna mi gu grinn is gu cruinn nach robh muinntir dhùthchasach na coimhearsnachd idir a' faighinn leabhraichean Gàidhlig air iasaid anns a' mhòr-chuid - is e dìreach feadhainn glè bheag de mhuinntir an àite a leughadh litreachas Gàidhlig eadar Beàrnaraigh (Caolas na Hearadh) is Eiriosgaigh. :(

Seadh, cho duilich is a bha e sin fhaicinn, ach is e nobhailean beaga Western, no nobhailean ann an nòs Cartland, Pilcher no Maeve Binchy a bhitheadh iad a' faighinn. Uill, leughadh cuid dhiubh leabhraichean eachdraidheil no leabhraichean sgolaireil eile, agus chan eil cus ceàrr le nobhailean den t-seòrsa a dh' ainmich mi, ma chordas iad ris na daoine...

...ach mur leugh iad litreachas nan cànan fhèin a cheart cho math, is mur leugh iad idir e, chan eil ann ach cur-seachad cumhang a nì cron dan cultar fhèin gun fhiosd dhaibh. Is e gu bheil cus fhathast den bheachd nach dh' fheumadh iad dad a dhèanamh a thaobh na Gàidhlig a chionn 's gun robh i aca o thùs :x

...agus a chionn 's nach eil iad ga luachadh, is iad air an smachdachadh le saoghal meallach is truailleach (ach breugach is cruaidh) na Beurla. :(

Agus gu mì-fhortanach buileach, tha cus òganaich buailteach air a bhith gam mealladh le cultar Buckfast (dibhe) is bruidealachd nan neds. Tha sin fiù na 's duilghe ri fhaicinn - agus seo bho dhuine a chunna cus dheth ann an taigh-seinnse Chreag Goraidh air droch-oidhchean !

Cha leughadh an leithid mòran idir - ach bidh iad san taigh-seinnse o mhoch gu dubh, mò 's dèidheil air an deoch, air an teilidh (ach chan ann air prògraman Gàidhlig), agus air rànaich is sgalartaich is nach faighear fiù am measg nan ròn e ! Thachair mi ran leithid thall ann an Tiriodh, 'am Barraigh is 'san Oban cuideachd...Obh, obh :? :(

Ach uill, cha dèanadh e feum a ghearain, agus mar a thuirt sibh, chuala sibh cus dheth - feumaidh sinn leantainn oirrn ar dìchioll a dhèanamh chun diofair a dhèanamh !

Dè a chuala mi o bhana-charaid dhomh sa mhadainn an diugh, ge tà - a bheil iad dhà-rìribh chun Roinn na Ceiltis a dhùnadh air Oilthigh Bonn ? :? Abair adhbhar gearain !!!

Le meas,

An Gille Donn, is e fhathast a' sìreadh obrach 'an Saoghal na Gàidhlig

mona nicleoid
Beiträge: 2420
Registriert: Di Jun 10, 2003 2:33 pm
Wohnort: gleann a' cheò ;-)
Kontaktdaten:

Beitragvon mona nicleoid » Mi Mär 05, 2008 12:25 am

A Mhìcheil, chòrd e rium na sgrìobh thu mu dheidhinn fhèin-mhisneachd. Tha sin gu math cudthromach, aig ìre pearsanta agus aig ìre coitcheann. Bidh a' mhòr-chuid ro thrang le beachdan mar: "Am bitheadh seo freagarrach? Dè bhitheas na daoine eile a' smaoineachadh? Am bi seo ag obrachadh? An urrainn dhomh sin a dhèanamh idir?" - Coma co-dhiù!
Tha e cudthromach misneachd a chur anns na pròiseactan againn fhèin, agus a bhith moiteil às na rudan sin, agus an uair sin bidh iad math, agus làidir, agus àlainn. ('S math dh' fhaodte gu bheil seo caran "esoteric", ach tha mi a' creidsinn gu bheil e fìor co-dhiù.)

Agus tha mi ag aontachadh leat gu bheil Gàidhlig ann an co-fharpais, agus 's e sin cothrom is cunnart aig an aon àm:
Na laithean seo tha roghainnean aig na daoine anns na coimhearsnachdan againn anns an Roinn-Eòrpa, 's urrainn dhuinn mòran rudan a dhèanamh, dìreach mar a thogras sinn. Chan eil a h-uile duine a' leantainn air an aon dòigh, bidh iad a' coimhead mun cuairt dè an dòigh-beatha agus dè na beachdan, dè am feallsanachd as fheàrr leotha. Agus tha a' mhòr-chuid coma mu dheidhinn nan dòighean-beatha aig daoine eile, chan eil na riaghailtean sòisealta cho cruaidh 's mar a bha iad.

Mar sin, ma tha sinn airson rud ùr a chur air dòigh, cha bhi cunnart na beatha romhainn, mar a bhitheadh ann an tòrr dùthchannan eile air feadh an t-saoghail. Ach bidh na daoine a' coimhead air na pròiseactan agus a' smaoineachadh: "A bheil seo math? A bheil e feumail dhomh? A bheil e inntinneach?"

Mar a thuirt thu: Feumaidh na pròiseactan sin a bhith làn fhèin-misneachd, làn dòchais, làn aoibhnis cuideachd. Ann an saoghal na Gàidhlig, tha fhathast cus gearain is casaid ann, cus iomradh air na seann làithean - na laithean brònach is duilich a-mhàin. Tha eachdraidh làidir aig cultar nan Gàidheal, agus sin aon rud a mhothaich mi nuair a bha mi ann an Èirinn an-uiridh, agus a' bruidhinn ri tòrr daoine aig a' cho-fharpais bàrdachd: Tha na h-Èireannaich gu math eòlach air an cuid eachdraidh (an eachdraidh gu tùr, chan e na laithean brònach a-mhàin, ged a bha gu leòr dhaibh aca-san cuideachd), ach chan eil iad nan cadal. Tha "atmosphere" gu math eadar-dhealaichte anns an dùthaich ud.
Chan eil mi ag ràdh gu bheil a h-uile rud spaideil is sgoinneil an-sin, tha trioblaidean (sean is ùr) aca fhèin. Ach chuir e iongnadh orm, dè cho dàna agus cinnteach àsta fhèin a bha na Gàidheal Èireannaich ris a thachair mi.

Hmm, chaill mi an snàthainn, mar a chanas iad ;)
Oidhche mhath co-dhiù,
Mona
~ ~ ~ ψυχης εστι λογος εαυτον αυξων ~ ~ ~

NoClockThing
Rianaire Teicneolach
Beiträge: 2078
Registriert: So Jan 29, 2006 7:13 pm
Wohnort: Àite mo chridhe
Kontaktdaten:

Beitragvon NoClockThing » Mi Mär 05, 2008 10:14 am

Cha shaoil mi gun do chaill, a Mhona :D

Abair beachdan gu math inntinneach a th' agaibh. Chan eil mise glè eòlach air an suidheachadh fhathast saor o na leugh mi anns an eadar-lìon. Chan eil mi ag ionnsachadh na Gàidhlig o chionn fhada agus cha robh mi ann an Alba ach aon turas - ach bi mòran turas eile ri tighinn agus tha mi ag ionnsachadh rudeigin ùr gach latha!

Tha aon rud ann a tha fìor co-dhiù le gach rud a nithear: Cha bhidh athartas sam bith ann ma bhios thu dad a' dèanamh ach gearain! Ma bhios thu airson rud sam bith a tachairt, dèan fhèin e.
'S e saoghal a th' anns gach cànan

Micheal
Rianaire
Beiträge: 2373
Registriert: Mo Jun 09, 2003 9:38 pm
Wohnort: Bonn/ A' Ghearmailt
Kontaktdaten:

Beitragvon Micheal » Do Mär 06, 2008 6:15 pm

Agus siud agaibh beachdan Aonghais chòir mun chùis:

AP Caimbeul anns an WHFP san t-seachdan-sa:

Bha naidheachd gu math àraidh air Rèidio
nan Gàidheal an t-seachdain-sa chaidh, ged
nach fhaca mi mòran iomradh air an àite sam
bith eile on uair sin — agus b'e sin an
naidheachd gun robh sia cànanan eile air
thoiseach air a' Ghàidhlig mar chànain na
dachaigh ann an Alba.

Anns a' chiad àite, mar a tha fhios againn
uile, tha a' Bheurla, ach an uairsin tha
àireamhan a' sealltainn gu bheil barrachd
dhaoine a' cleachdadh nan cànanan seo —
Punjabi, Urdu, Pòlanais, Sìneis agus Fraingis
mar chànan na dachaigh — mus ruig thu a'
Ghàidhlig.

Tha dà dhòigh coimhead air an naidheachd
seo — mar fhìor dhroch naidheachd dhan a'
Ghàidhlig, air no mar fhìor dheagh
naidheachd gu bheil iomadh-chànanas cho
pailt agus cho farsaing ann an Alba.
Nas fhaisg air an fhìrinn ge-tà chanainn
gur e droch mheasgachadh dhen dà sheòrsa
naidheachd a tha an seo, oir chan e a-mhàin
gu bheil a' Ghàidhlig, cànan tùsanach na
dùthcha, shìos anns an t-seachdamh àite air
an liosta, ach air an cur còmhla tha na sia
cànanan — Punjabi, Urdu, Pòlanais, Sìneis,
Fraingis agus a' Gàidhlig — mar sia
bhoinean-uisge ann an cuan mòr na Beurla.
Ach a dh' aindeoin cuan mòr na Beurla, 's
d' fhiach daonnan cuimhneachadh gu bheil
dà-chànanas (gu dearbha iomadh-chànanas)
nas "nàdarra" no co-dhiù nas àbhaistiche air
feadh an t-saoghail mhòir na tha aonchànanas.
Oir a dh'aindeoin buaidh is cumhachd na
Beurla, cha do shluig i sìos an saoghal gu lèir
fhathast, ach sluigidh, oir is e sin nàdar na
bèist. Fhad's a bhios a' Bheurla ceangailte ri
Calpachas eadar-nàiseanta (rud a tha, gu
soilleir cinnteach) bidh i ceangailte ri fàs agus
fàs agus fàs, oir mar a mhìnich Karl Marx
gu soilleir bho chionn còrr air ceud gu leth
bliadhna, tha Calpachas beò air fàs, oir aon
uair 's gun tig crìonadh thig am bàs.
Sin carson 's a dh' fheumas Calpachas a
h-uile nì a tha na rathad a shlugadh sìos: an
Amazon, an àrainneachd, An Artaig agus an
t-Antartaig, mion-chànan agus dualchasan.
Dìreach mar a bha Laideann a' cumail
Ìompaireachd na Ròimhe ri chèile, anns an
latha againne tha a' Bheurla a' cumail
Ìompaireachd Chalpachais ri chèile. 'S e a'
chànan mar gum biodh saighdearan na hÌompaireachd:
a' Bheurla mar Legion.

Mu dheireadh thall, mar a mhìnich Marx,
sluigidh a' bhiast e fhèin, oir chan eil an còrr
air fhàgail. Nach e sin an dearbh rud a tha
tachairt anns an t-saoghal an-dràsda fhèin?
Leasachadh air muin leasachaidh, gus an
ruith an ola agus an connadh agus am biadh
agus an t-uisge a-mach, gus an tiormaich an
talamh gu lèir agus a chrìonas stòras an tsaoghail.
Seo dàn beag a sgrìobh mi an latha roimhe,
mun uilebheist seo:

Am Fuamhaire

Nuair a dhùisg am fuamhaire
bha an t-acras air
ach nuair a choimhead e timcheall
cha robh sìon ri ithe,
oir bha e air a h-uile nì
a shlugadh cheana.
Mar sin,
thòisich e air an òrdag mhòir
aige fhèin
agus
mus tàinig ciaradh an fheasgair
bha e marbh
leis an acras.
Deutsches Zentrum für gälische Sprache und Kultur
Acadamaidh na Gàidhlig sa' Ghearmailt
http://www.schottisch-gaelisch.de
***************************************

mona nicleoid
Beiträge: 2420
Registriert: Di Jun 10, 2003 2:33 pm
Wohnort: gleann a' cheò ;-)
Kontaktdaten:

Beitragvon mona nicleoid » Do Mär 06, 2008 9:28 pm

Beachdan inntinneach gun teagamh... ach seo ceist agam-sa: An dèan e feum, coimhead air a' Bheurla agus air a' Chalpachas mar uilebheist olc? An dèan e feum a bhith ag ràdh gu bheil an t-uilebheist sin as coireach, agus a' Ghàidhlig bhochd a' fulaing? Nach eil sin dìreach an aghaidh fhèin-misneachd? Nach eil sin an aon òran àbhaisteach, a tha sinn air cluinntinn cho tric ann an saoghal nan Gaidheal?
Mona
~ ~ ~ ψυχης εστι λογος εαυτον αυξων ~ ~ ~


Zurück zu „polataigs“

Wer ist online?

Mitglieder in diesem Forum: 0 Mitglieder und 1 Gast